Günlük Yapılar Yazılar

Sıcaklık Arttıkça Entalpi Artar Mı? Sıcak Havaların Bilimsel Mizahı Herkese merhaba! İzmir’in sıcağında ter içinde kalmış, bir yandan ‘klima nerede?’ diye düşünürken, bir yandan da bir konu üzerinde kafa patlatan bir genç yetişkin olarak, bugün size gerçekten sıcak bir sorudan bahsedeceğim: Sıcaklık arttıkça entalpi artar mı? Hadi gelin, bilimsel anlamda oldukça ciddi olan bu soruyu, sıcak yaz günlerinin getirdiği esprili bir bakış açısıyla inceleyelim. Ama uyarayım, hem düşünmeye hem gülmeye hazır olun! Sıcaklık Arttıkça Entalpi Artar Mı? Bilimsel Cevap: Evet, Artar! Evet, biraz klişe ama cevap bu! Entalpi, bir sistemin iç enerji ve basıncının bir fonksiyonu olan bir kavramdır. Sıcaklık…

Japon Balığı ile Lepistes Aynı Akvaryumda Yaşar Mı? Akvaryum hobisi, birçoğumuzun ilgisini çeken, sakinleştirici ve eğlenceli bir uğraş. Ancak akvaryum balıkları arasında hangi türlerin bir arada yaşayabileceği sorusu, balıkseverlerin sıkça karşılaştığı bir sorun. Özellikle Japon balığı ve lepistes gibi popüler türlerin aynı akvaryumda yaşayıp yaşayamaması konusu, bu sorulardan en yaygın olanlarından biri. Peki, Japon balığı ile lepistes aynı akvaryumda gerçekten bir arada yaşayabilir mi? Gelin, bilimsel bir mercekten ama herkesin anlayabileceği bir dilde bu durumu inceleyelim. Japon Balığı ve Lepistes: Temel Özellikler İlk olarak, bu iki balık türünün temel özelliklerine göz atalım. Japon balığı (Carassius auratus), soğuk su balığıdır. Yani,…

Hümanist Kuram Kimin? Psikolojik Bir Mercekten Derinlemesine İnceleme Günlük yaşamda kendime sıkça sorduğum bir soru var: “Ben bu dünyada ne kadar özgürüm, seçimlerim ne kadar benim?” Bu merakın izini sürerken psikoloji tarihinin en heyecan verici akımlarından biri olan hümanist kuram ile tanıştım. Sadece bir “kuram”dan öte, insan davranışlarının bilinçli seçime, duygusal zekâya ve sosyal etkileşim bağlamına nasıl yaklaştığımızı yeniden düşünmemi sağladı. Peki hümanist kuram kimin? Bu soruyu bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla irdelerken, kişisel deneyimlerle örülü bir içsel yolculuğa çıkalım. Hümanist Kuram Kimin? Hümanist psikoloji, psikoloji biliminin “üçüncü kuvveti” olarak adlandırılan bir perspektiftir; Freud’un psikanalizine ve davranışçı akımların mekanik…

Filler Kaç Yavru Doğurur? Hayatımda, özellikle de gençlik yıllarımda sıkça gördüğüm, etrafımdan duyduğum ve üzerine düşündüğüm bir soru vardı: “Filler kaç yavru doğurur?” Bunu çocukken daha çok hayvan belgesellerinden ve çizgi filmlerden duyduğumda, aklıma genelde büyük, devasa hayvanlar ve onlara dair her şey gelirdi. Fillerin güçlü, devasa yapıları ve nazik doğaları, onları oldukça merak uyandırıcı kılıyordu. Fakat, bu sorunun cevabı aslında daha derin ve hayatın birçok alanıyla bağlantılı bir şey. Şimdi, filler ve onların yavruları hakkında konuşmaya başladıkça, bu sorunun cevabı aslında bizim dünyamızı nasıl algıladığımıza dair birçok şeyi de barındırıyor. Fillerin Yavru Doğurma Süreci Öncelikle fillerle ilgili birkaç temel…

Fermium Nedir? Hem Ciddiyiz Hem De Bayağı Eğleniyoruz! — Fermium Nedir? Kimdir, Ne Yapar? Bugün size biraz Fermium’dan bahsedeceğim. Ama merak etmeyin, kimyasal bir eleman değil, biraz eğlenceli bir tarzda. Yani, “Fermium nedir?” sorusuna bilimsel cevap vermek kolay olurdu, ama biz buna biraz “İzmir kafası” ekleyeceğiz. Çünkü kimyasal bağlar, atomlar, protonlar… tamam bunlar önemli, ama arkadaşlar, hayatta gerçekten önemli olan şey, o Fermiumun adını duyduğunda birinin aklına ne gelmesi gerektiğidir. O yüzden gelin, biraz da komik bir açıdan bakalım Fermium’a. Fermium, periyodik tablonun act-up yapan, belki de en asi atomlarından biri. Gerçekten, 1952’de bir atom bombası testinde keşfedilen ve sonrasında…

Faz Farkı Nedir? Dalgalar ve Elektrik ile İlgili Bilmeniz Gereken Her Şey Hadi bir soruyla başlayalım: Elektrik konusuna ilgi duyuyor musunuz? Yoksa, “Bana elektrik faturasını ödemek yeter, ne kadar geldiğiyle ilgilenmem” diyenlerden misiniz? Elektrik bu kadar hayatımızın içine girmişken, onun temel prensiplerini anlamamak biraz garip değil mi? Özellikle “faz farkı” gibi bir kavramın ne olduğuna dair hiç duymadığınızı iddia ediyorsanız, bir durup düşünün. Bu yazıda, faz farkı nedir, nasıl çalışır, dalgalarla ne ilgisi var gibi soruları cevaplayacağız. Fakat sadece teknik değil, aynı zamanda eğlenceli bir bakış açısıyla, çünkü bu konu bazen o kadar kuru ki insanın uyumaması için çaba harcaması…

Fatih’in Cenazesi Kaç Gün Unutuldu? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir Değerlendirme İstanbul’da yaşarken, her gün şehri farklı bir açıdan gözlemleme fırsatım oluyor. Sokakta yürürken, toplu taşımada, işyerinde bazen görüp düşündüğüm manzaralar beni sürekli düşündürüyor. Birçok olay, teorik bir bakış açısıyla anlamlandırılabilirken, bir yandan da yaşadığımız toplumsal yapıyı anlamamıza yardımcı olan derin dersler sunuyor. Son zamanlarda bir soru kafamı kurcalıyor: “Fatih’in cenazesi kaç gün unutuldu?” Hangi perspektiften bakarsak bakalım, bu soru aslında yalnızca tarihsel bir olayın yankısı değil, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi günümüzün önemli meselelerine de ışık tutuyor. Fatih’in Cenazesi ve Unutulmuşluk: Tarihten Günümüze Fatih…

Fahriye Evcen Hangi Bölümü Okudu? Ünlü Olmanın Diğer Yüzü Fahriye Evcen Hangi Bölümü Okudu? Sorusu ve Gerçekten Takılmamız Gereken Şeyler Bir arkadaşım geçenlerde bana soruyor: “Fahriye Evcen hangi bölümü okudu?” diye. Hemen şöyle düşündüm: “Haa, Fahriye Evcen mi? Dur, dur. O kadar da yakından takip etmiyorum ama herhalde bir oyuncu falan değil mi? Hani o dizilerde falan oynayan?” Ben de ona “Bilmiyorum ki, belki tiyatro bölümü falandır, ne bileyim ben!” dedim, ama bir yandan da kafamda bin bir soru belirdi: “Neden Fahriye Evcen’in hangi bölümü okuduğunu bu kadar takıyorum? O kadar ilgimi çekiyor ki, şimdi bunun üzerine bir yazı yazmazsam…

İlkokulda Neden Aşı Yapılır? Bir Çocuk Gözünden Hikâye Hepimizin hayatında çocukluk, unutulmaz anlarla doludur. Kayseri’de büyüdüğüm zamanlarda, o sıcak yaz günlerinde, okuldan çıkıp evin yolunu tutarken, hayatın ne kadar basit ve huzurlu olduğunu düşünürdüm. Ama ilkokula başladığımda, gözümde masumiyetin derinliğiyle karışan bir şey daha vardı: Aşı. Ve o an, hayatımdan bir bölümü değiştiren anı olarak hafızama kazındı. İlk Aşı Okulun ilk günlerinde, öğretmenimiz hepimizi sıralarına dizmişti. Herkes heyecanlı, gözleri parlıyor, o çocukça mutluluk içinde birbirleriyle konuşuyorlardı. O sırada sınıfa gelen bir kadın, elinde büyük bir kutuyla belirdi. Bütün sınıfın gözleri, bu yeni gelen kadına kaydı. O an ne olduğunu, kim…

Geleli Kebabı Hangi Yöreye Ait? Lezzetin Peşinde Bir Yolculuk Sabahın ilk ışıklarıyla uyanmış bir şehirdeyim. Kafamda tek bir soru var: Geleli kebabı hangi yöreye ait? Sokağın köşesinde bir fırından gelen baharat kokusu burnuma ulaşıyor; işte o an, sadece karnımı değil, merakımı da kabartan bir keşif yolculuğuna çıkmaya karar veriyorum. Kim bilir, belki de sıradan bir yemek aslında bir kültürün bin yıllık hikayesini anlatıyordur. Tarihi Kökenler: Geleli Kebabının Doğuşu Geleli kebabı, adını taşıyan köy veya kasabadan değil, Osmanlı döneminden bu yana süregelen bir gelenekten geliyor. Akademik araştırmalara göre, Türkiye’nin güneydoğusunda, özellikle Gaziantep ve çevresinde, kebap kültürü çok eski zamanlara dayanıyor. Kaynak:…